گردش رفتيم تا حدود سفارت انگليس . آب انبار حاجى قوام را مقابل سفارت ديديم قدرى خرابى دارد و محلّ احتياج مردم است . آب آن‌جا وقف شرب ماه رمضان است و هنوز احدى اقدام به تعمير آنجا نكرده . در حقيقت ، حقّ خانوادهء حاجى قوام است كه اقدام در اين امر خير فرمايند . ديگر سربازخانهء دولتى را ديديم كه به مبلغ هيجده هزار تومان به خرج ديوان ساخته‌اند و تجّار معتبر مثل حاجى امين و حاجى على اكبر گفتند كه مثل آن را ما به دو هزار تومان توانيم ساخت و حصار شهر را در اطراف به دقّت بديديم . همه را خراب كرده‌اند و سنگ‌هاى آن را مردم مىبرند . در بوشهر دستگاهى ديدم استوانه شكل ، مجوّف آهنين كه در وسط ، محور مارپيچى دارد و مايل نصب مىكنند براى پاك كردن گندم كه مخلوط باشد با جو و خاك و به گردانيدن دسته هر سه جنس از همديگر جدا مىشود و گندم از وسط در محور مارپيچ بيرون مىآيد و از كنار محيط استوانه جو مىريزد ؛ و در ضمن ريختن ، خاك آن به توسّط غربالى مايل جدا مىشود . و اسباب بسيار خوب و سهل الاستعمالى است و به طول دو ذرع و نيم و قطر 10 گره و به قيمت گويا يك صد تومان است و روزى دو سه خروار گندم الى پنج خروار [ را ] به توسّط يك نفر عمله خيلى خوب پاك مىكند كه حبّه [ اى ] جو يا ذرّه [ اى ] خاك و ريگ در ميان آن نمىماند و هرگاه چند دستگاه از براى طهران مىخواستند ، خيلى خوب بود . نانى پاك‌تر از بوشهر نديده‌ام . ديگر دستگاهى ديدم براى ساختن خمير سهل و خوب كه ميزانى دارد براى رسيدن . ديگر كاهويى در بوشهر است ممتاز و خيلى رزين « 1 » و نازك و بزرگ كه در عالم مانند ندارد و اين ايّام كه نيمهء حمل است ، اواخر فصل آن است . قدرى سفت شده . و ديگر باقلا و خيار خيلى خوب رسيده . امروز عصر سه‌شنبه غرّهء شعبان رفتيم به صحراى بهمنى و امشب چهارشنبه [ دوم شعبان ] در خدمت جناب نظام السّلطنه در عمارت ريشهر حاجى ملك مهمان شده‌ايم ( با درشكه 40 دقيقه راه است با يك فرسخ و ربع [ مسافت ] . عمارت معتبرى ساخته به وضع فرنگى . قلعه [ اى ] است مشتمل بر دو طبقه : عمارت فوقانى سالونى دارد 12 ذرع در 8 ذرع و اطاق‌هاى بزرگ متعدّد در دو طرف و گالرى « 2 » عريض مرتفعى در جلو و هكذا طبقهء تحتانى . و آنجا با آنكه خيلى ارزان تمام مىشود ، قريب چهل هزار تومان مخارج نموده و در طهران اقلّا يكصد هزار تومان مىشود و خيلى مزيّن است از هرگونه ميز و صندلى و اسباب و چراغ و بلورآلات و ميز بازى

--> ( 1 ) . محكم ، استوار ، گرانمايه . ( 2 ) . در نسخهء خطّى : كالرى